آستان مقدس امامزاده سیدسلیمان (ع) ـ فخرآباد

مقبره این امامزاده در روستای فخرآباد در ۳۰ کیلومتری شهرستان مشگین شهر قرار دارد. بنای امام زاده سیدسلیمان در کنار بنای مسجدی است که از بیرون دارای نقشه مدور است. برای جلوگیری از رانش آن تا ارتفاع سه متری به وسیله دیوار های پشتیبان در برگرفته شده که در نتیجه آن نقشه بنا در قسمت پایین به صورت مربع برگرفته شده است. داخل مقبره به شکل هشت ضلعی نزدیک به دایره است و صندوق قبر در وسط آن قرار دارد. این بنا بر روی ازاره سنگی سیاه رنگی بنا شده و تمام آن با آجرهایی به صورت رگ چین چیده شده است. قطر خارجی بنا ۵ متر و قطر داخلی آن ۹۰/۳ متر می باشد. از ناحیه خاوری نورگیری در دیواره بنا تعبیه شده است. برنمای بیرونی با آجرهای سیاه رنگ اسم جلاله«الله» و در بالا تاریخ ۱۲۴۳ ه.ق نگاشته شده است. گنبد این بنا که به صورت شبدری تند است با کاشی کاری فیروزه رنگ پوشیده شده که بر بالای آن نقش شیری به حالت خوابیده تصویر شده است. در نمای داخلی در هر ضلع تاقچه ای با طاقی جناغی تعبیه شده و در حاشیه زیر گنبد کتیبه ای بر روی گچ به تاریخ ۱۲۸۲ه.ق نوشته شده که حاکی از گچ کاری بقعه است. نمای داخلی تماما از گچ پوشیده و بر روی آن نقوش اسلیمی نقاشی شده است.

امام زاده سید سلیمان (علیه السلام) نوزدهمین فرزند ذکور حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) است و با امام هشتم برادر و از امام زاده سید سلیمان (علیه السلام) نوزدهمین فرزند ذکور حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) است و با امام هشتم برادر و از یک مادر متولد شده اند.از قدیم الایام عده ای از اهالی از وجود شجره نامه مکتوب در پوست آهو در نزدیکی از سادات محلی خبر می دهند در حال حاضر شجره نامه حضرت سید سلیمان (علیه السلام) با همکاری و مساعدت حضرت آیت اله بحرالعلوم از استان مقدس امام رضا (علیه السلام) تحویل و در یک قاب در حرم امام زاده نصب گردیده است. در کتاب های مشجّرالکشاف فی اصول ساده الاشراف، تخفه الارهام، لباب الانساب و الالقاب و الاعقاب ه الشجره المبارکه فی انساب الطالبیه و الفخری فی انساب الطالبییّن، النفحه المنبریه، الاصیلی، تهذیب الانساب، مشاهد العلویین فی تتمّه الطالبییّن، التذکره انساب المطهره، عمده الطالب فی انساب آل ابی طالب، یادگارهای یزد وچند کتاب معتبر دیگری نامی از امامزاده سید سلیمان (علیه السلام) ذکر گردیده و نسب آن را مشخص نموده اند و خود حضرت نیز فرزندی به نام حمزه داشته و او نیز فرزندی به نام یوسف که تداوم نسل سلیمان از اوست.معمرین و معتمدین محل چنین اظهار می دارند که امامزاده مزبور بنای حضرت سید سلیمان (علیه السلام) فرزند امام موسی کاظم (علیه السلام) امام هفتم شیعیان است. براساس مکتوب از مشهد مقدس علت مهاجرت حضرت سید سلیمان (علیه السلام) را چنین نوشته اند که وی در بلخ زندگی میکرده که در دوران خلافت عباسی پس از به شهادت رسیدن امام موسی کاظم (علیه السلام) امام هفتم شیعیان بدست ماموران هارون الرشید فرزند آن امام بزرگوار شدیدا تحت تعقیب و آزار و اذیت مأموران خلیفه ی عباسی قرار گرفتند و در نتیجه حضرت سید سلیمان (علیه السلام) نیز به علت ناامن بودن بغداد از مرز ترکیه موطن خویش را به طرف ایران ترک و به کوه سیاه قره داغ پناه برده و دران طایفه ای از طوایف دشت مغان با مردمان ساکن آن به زندگانی عرفانه خویش تداوم بخشیده پس از گذشت مدتی وابستگان ماموران خلیفه حاکم از محل حضرت مطلع و پس از شناسائی و یافت حضرت نا جوان مردانه و بی رحمانه با ایشان درگیرشدند که مدتی حضرت سید سلیمان(علیه السلام) بازهم در اثر آزار و شکنجه مأموران خلیفه ی عباسی با پای زخمی و خون آلود شبانه از دست آنان فرار و پس از پیمودن راه طولانی به منظل خانمی بنام فخری که از بستگان امرای منطقه بوده و در شهر فخرآباد فعلی سکونت داشته پناه میبرد که خانم فخری با پزیرایی وی مدتی نیز جان اورا ازدست ظالمان و ماموران در امان نگه می دارد. بواسطه ی تعلق و وابستگی خام فخری به امرای منطقه در مدت اقات حضرت سید سلیمان (علیه السلام) و تا زمانی که آن زن در قید حیاط بوده کسی جرات نداشته ایشان را مورد شکنجه و آزار و ازیت قراردهد.در شجره نامه ی حضرت سید سلیمان(علیه السلام) از تاریخ وفات او هیچ اطلاعی در دست نیست. اما احتمال قوی در اواخر نیمه ی اول قرن پنجم وفات یافته و در فخرآباد به خاک سپرده شده است. منابع: (کتاب استان اردبیل: استاد حسن زنده دل (ص. ۱۱۱)، دایره المعارف بناهای تاریخی ایران: محمد مهدی عقابی(ص ۲۱۷)، کتابی در کتابخانه ملی آذربایجان شوروی (بی بی هیبت). امضاء و ممهور نامه ای توسط علمای بزرگ ایران و عراق مبنی بر مرمت بقعه و واجب بودن احترام حضرت بر عموم مسلمین مکتوب گشته است.

شهرت محلی

به امامزاده سیدسلیمان (علیه السلام) معروف می باشد

زیارت نامه

السَّلامُ عَلَیکَ اَیُّهَا السَّیِّدُ الزَّکِیُّ، اَلطّاهِرُ الوَلِیُّ، وَالدّاعِی الحَفِیُّ؛ اَشهَدُ اَنَّکَ قُلتَ حَقّاً، حَقّاً، وَنَطَقتَ حَقّاً وَصِدقاً، وَدَعوتَ اِلی مَولایَ وَمَولاکَ، عَلانِیَهً وَسِرًّا، فازَ مُتَّبِعُکَ، وَنَجا مُصَدِّقُکَ، وَخابَ وَخَسِرَ مُکَذِّبُکَ، وَالمُتَخَلِّفُ عَنکَ، اَشهَد لی بِهذهِ الشَّهادَهِ، لِاَکونَ مَنَ الفائِزینَ بِمَعرِفَتِکَ وَطاعَتِکَ، وَتَصدیقِکَ وَاتِّباعَکَ، وَالسَّلامُ عَلَیکَ یا سَیِّدی وَابنَ سَیِّدی. اَنتَ بابُ اللهِ المُؤتی مَنهُ، وَالمَأخوذُ عَنهُ، اَتَیتُکَ زائِراً، وَحاجاتی لَکَ مُستَودِعهً، وَها اَنَا ذا اَستَودِعُکَ دینی وَاَمانَتی، وَخَواتیمَ عَمَلی، وَجَوامِعَ اَمَلی اِلی مُنتَهی اَجَلی، وَالسَّلامُ عَلَیکَ وَ رَحمَهُ اللهِ وَبَرَکاتُه.

***

سلام بر تو ای آقای پاک و پاکیزه و سرور من و ای دعوت کننده (به حق) به مهربانی، گواهی دهم که تو حق گفتی و به حق و راستی سخن کردی و (مردم را) آشکارا و نهان بسوی مولای من و مولای خودت دعوت فرمودی رستگار شد پیرو تو و نجات یافت تصدیق کننده ات و نومید و زیانکار شد تکذیب کننده ات و آن کس که با تو مخالفت کرد گواه باش برای من این گواهی را تا من بوسیله معرفت و اطاعت تو و تصدیق و پیروی کردنت از زمره رستگاران باشم و سلام بر تو ای آقای من و ای فرزند آقای من توئی درگاه خدا که از آن درآیند و (معالم دین را) از آن بگیرند آمده ام به درگاهت برای زیارت و حاجتهای خود را به تو سپرده ام و من اکنون به تو می سپارم دینم و امانتم و سرانجام کارهایم و همه آرزوهایم را تا پایان عمرم و بر تو باد سلام و رحمت خدا و برکاتش.

اطلاعات فیزیکی

مقبره سید سلیمان(علیه السلام) دارای گنبد و مسجد است که به سال ۱۲۴۳ هـ.ق مطابق آنچه که بر روی آجرهای بنا نوشته شده است و با توجه به شیوه معماری و روایت معیرین در زمان قاجاریه ساخته شده است ولی بنای اولیه مقبره در دوران صفویان بنیان نهاده شده است. آثار درب ورودی و ایوان طاق که با خشت خام و گل ساخته شده است در ضلع غربی و شمالی محوطه مقبره کاملاً مشهود است و حاکی از عظمت و شکوه خاص این مکان مقدس قبل از دوران قاجاریه بوده است. صحن حرم و اطراف آن آرامگاه خانواده سادات مقبره سران و بزرگان قوم و قبیله طوایف مغان و اطراف به ویژه شهدای جنگ ایران و عراق در دوران معاصر است. ساختمان بنا واقع در میدان اصلی روستا در بخش شمال و شمال شرقی زمینی به مساحت ۱۹۲۶/۷۶ متر مربع واقع شده است. گنبد در بخش غربی شبستان قدیمی واقع شده که مدفن امام زاده می باشد. پلان این بخش هشت گوش و دارای یک ورودی در قسمت غربی شبستان شرقی گنبد خانه می باشد، گنبد خانه دارای ۴ نور گیر در پای گنبد می باشد. شایان ذکر است که دراین مقبره تعدادی ظروف بسیار قدیمی منحصر به فرد و چندین کتاب خطی نفیس نگهداری می شود که می توان به نسخه های دست نویس شاهنامه فردوسی اشاره نمود.
در حال حاظر این بنا به عنوان یک مکان مذهبی دارای زائرین زیادی مخصوصا در ایام خاص می باشد. مالکیت این بنا در دست اداره اوقاف بوده و طرح جامع آن هم اینک دردست اجراست.
اداره میراث فرهنگی و گردشگری در مورد مرمت و بازسازی گنبد بقعه و سردری و ورودیه امامزاده کوشش نموده است. امروزه طبق معمول گذشته زائرین حضرت به مراتب بیشتراز گذشته و خصوصا ماه مبارک رمضان بالاخص در ماه محرم زائران ازسراسر کشور و حتی از کشورهای همسایه خصوصا باکو جهت زیارت وعزاداری در کنار مرقد امامزاده حضرت سید سلیمان (علیه السلام) حضور یافته و به عزاداری می پردازند.

آدرس

استان اردبیل ـ شهرستان مشکین شهر ـ بخش مشکین شرقی ـ شهر فخرآباد – دهستان قره سو ـ  روستای فخرآباد

منبع:سایت جامع امام زادگان